SAFRA KESESİ TAŞI TEDAVİSİ

SAFRA KESESİ TAŞI TEDAVİSİ

Safra Kesesi Taşı Nedir?

Karın bölgesinde karaciğerin hemen altında bulunan safrakesesi küçük armut şeklinde bir organdır. Karaciğer tarafından üretilen safrayı depolayan safra kesesinde çeşitli nedenlerle taş oluşabilmektedir. 

Safra Kesesi Taşının Belirtileri Nelerdir?

Safra kesesi taşı olanlar farklı belirti ve şikayetlerle doktora başvurabilir. Günlük rutin yemekten birkaç saat sonra sağ üst tarafta, sırta, midenin ortasında ya da sağ kürek kemiği etrafında başlayan ve rahatsız eden ağrı olur. Safra kesesi taşı belirtisi olan bu ağrı 1-2 saat sürer ve yemekler aşağıya doğru geçtikten sonra sonlanır. Tedavisi elektif yani sakin koşullarda hazırlık yaparak safra kesesini çıkarmaktır.

• Safra kesesi taşı belirtileri acil senaryolarla da ortaya çıkabilmektedir. Safra kesesi taşı belirtisi hafif karın ağrısı sonrası gözlerde ve ciltte sarılık ile de ortaya çıkabilir. Safra kesesi taşının bu şekilde belirti vermesi acil müdahale gerektiren bir durumdur. Safra kesesinin anatomik yapısı ve / veya taşların boyutu ile alakalı olarak taşlar safra kesesinden hareketlenerek ana safra kanalına düşer ve safra akışına blok yapar. Bu tablonun üzerine ana kanalda bu taşa ve tıkanıklığa bağlı kolanjit denilen enfeksiyon gelişebilir. ERCP denilen endoskopik yöntemle hastanın 12 parmak bağırsağından safra kanallarının içine ulaşarak bu engel kaldırılır ve kanal temizlenir. Daha sonrasında safra kesesi çıkarılır. Hastada kolanjit var ise durum daha karışıktır. Mutlaka antibiyotik tedavisi verilir. Hastaya belirgin bir taş çamur engeli var ise ERCP işlemi uygulanabilir. Sonrasında da mutlaka safra kesesini çıkarmak gerekir.

Safra Kesesi Taşının Nedeni Nedir?

Safra kesesi taşının nedeni tam olarak bilinmese de risk faktörleri şunlardır;

• Kadın olmak. Kadınlarda safra kesesi taşı erkeklere göre daha fakla ortaya çıkmaktadır.

• Doğum yaşlarında olmak

• Kilolu erkek ve kadınlar

• Hızlı kilo alıp vermek

• 40 yaş üstü erkek ve kadınlar

• Ailesinde safra kesesi taşı olanlar ailesinde safra kesesi taşı olmayanlara göre daha fazla risk taşırlar.

Safra Kesesi Taşı Teşhisi Nasıl Yapılır?

Birçok insan safra kesesi taşı olduğunun farkında bile değildir. Bazen tesadüfen bazen de yaşanan belirtiler sonucu doktora gidilerek safra kesesi taşının varlığı belirlenir. Safra kesesi taşının teşhisinde doktor muayenesi önemlidir. Bunun yanı sıra safra kesesi taşı teşhisinde ultrason veya endoskopik ultrason (EUS) gibi bazı görüntüleme yöntemleri kullanılabilir. Kan testleri enfeksiyon, sarılık, Pankreatit veya safra taşlarının neden olduğu diğer komplikasyonları ortaya çıkarabilir.

Safra Kesesi Taşı Tedavisi Nasıldır?

Şikayetlere yol açmayan safra kesesi taşı sadece takip edilebilir. Safra kesesi taşının ilaç tedavisi çok nadir kullanılmaktadır. Safra kesesi taşının tedavisinde cerrahi yöntem en sık kullanılan tercihtir. Bazen ERCP gibi girişimsel yöntemler de safra kesesi taşı tedavisinde kullanılabilir.

Safra Kesesi Taşı Ameliyatı Kimlere Yapılmalıdır?

• Safra kesesi taşı belirtileri olan yani semptomatik belirti veren safra kesesi taşı varlığında ameliyat yapılabilir.

• Akut kolesistit, sarılık, kolanjit, pankreas iltihabı geçirmiş ya da geçirmekte olan hastalar safra kesesi taşı ameliyatı için uygundur.

• Diyabet hastası olan kişiler, her hangi bir şikayetleri yoksa bile safra kesesi taşı varlığında ameliyat olmalıdır. Diyabet hastalarının sinir hücreleri zedelendiği için yaşanılan iltihabi durumu vücut algılayabilir. Aslında çok ciddi bir iltihabı durum yaşanırken bile kişi bunun farkına varmayabilir.

• 25 mm. ’den büyük safra taşı var ise safra kesesinde kanser oluşma riski artabilir. Safra kesesi direkt olarak karaciğer ile komşudur ve burada oluşabilecek bir kanser erken dönemde karaciğere sıçrayabilir.

Safra Kesesi Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Safra kesesi ameliyatını yapmak için 3 yöntem vardır.

• Klasik Açık Safra Kesesi Ameliyatı

Bu ameliyat şekli günümüzde artık ilk seçenek olarak kullanılmamaktadır. Hastanın sağ üst kısmından çaprazlamasına yaklaşık 15-20 cm. kesi yapılarak safra kesesi çıkarılır. Diğer yöntemlere göre daha ağrılı ve hastanın hastanede kalış ve işe dönüş süresi uzundur. Ancak laparoskopik ya da robotik ameliyat sırasında mecbur kalındığında uygulanır. Daha önce birden fazla batın ameliyatı geçiren hastalarda karın içi yapışık olabilmektedir. Bu hastaları bağırsak yaralanması riskine karşı korumak için safra kesesi ameliyatı açık olarak yapılması tercih edilebilir.

• Laparoskopik (Kapalı) Safra Kesesi Ameliyatı

Safra kesesi ameliyatında altın standart yöntem olarak kabul edilmektedir. Hastanın göbeğinden batına girilerek karın karbondioksit gazı ile şişirilir. Kamera buradan yerleştirilir. Sonrasından 3 tane daha küçük delik açılır. Bu açılan küçük deliklerden ameliyat aletleri girilerek safra kesesi ameliyatı yapılır. Ameliyatta organ yerinden söküldükten sonra bir torba içine alınarak vücudun dışına alınır. Ameliyat yaklaşık 30-45 dakika kadar sürer. Hastanın işe dönüş ve hastanede kalış süreleri klasik açık safra kesesi ameliyatına göre çok daha kısadır.

Safra Kesesi Ameliyatı Sonrası Ne Zaman İşe Dönebilirim?

Safra kesesi ameliyatından 3-5 gün sonra işe dönülebilir.

Safra Kesesi Ameliyatından Sonra Ne Zaman Banyo Yapabilirim?

Safra kesesi ameliyatından 24 saat sonra özel pansuman örtüleri sayesinde banyo yapılabilir. Havuza ve denize 10 gün sonra girilebilir.

Safra Kesesi Ameliyattan Sonra Dikişler Ne Zaman Alınır?

Safra kesesi ameliyatında eriyebilen dikişler kullanılır ve estetik dikiş atılır. Bu aslında cerrahın tercihine göre değişebilmektedir. Erimeyen dikiş atılırsa ameliyattan 10 gün sonra dikişler alınabilir.